Ginto: Regulasyon, Buwis, at ang BSP

Petsa: 2026-08-30 · Na-update 2026-08-30 · Seksyon: Yamang Mineral · Japanese version

Ang usapin tungkol sa ginto sa Pilipinas ay hindi tungkol sa "geolohiya" — tungkol ito sa "sistema ng regulasyon." Sino ang maaaring magkaroon ng karapatang magmina (Mining Act), magkano ang kukunin ng gobyerno (fiscal regime), at saan dapat ibenta ang nahukay na ginto (pagbili ng BSP) — ang tatlong layer na ito ay pinapatakbo ng magkakahiwalay na batas na hindi naman magkatugma. Noong Setyembre 2025, na-rewrite ang fiscal regime para sa malakihang metallic mining sa unang pagkakataon sa loob ng 30 taon (RA 12253). Kasabay nito, nasa all-time high ang presyo ng ginto. Ang 2025–2026 ang sandali ng pagtagpo ng dalawang katotohanang ito.

0. 注 Tatlong karaniwang maling impormasyon na itutuwid muna

Ang paksang ito ay lubhang madaling kalatan ng maling impormasyon, sa Japanese man o English. Linawin muna natin ito.

1. Paglilinaw ng terminolohiya — magkaiba ang endowment, resources, at reserves

Kapag nilaktawan mo ang pagkakaibang ito, mawawalan ng saysay ang lahat ng susunod na talakayan.

注 Ang English na terminong "gold reserves" ay maaaring tumukoy sa "reserves na nasa ilalim ng lupa" O sa "bullion na hawak ng central bank." Kapag may binabasa kang artikulo na "ang gold reserves ng Pilipinas ay X tonelada," laging tingnan kung alin sa dalawa ang tinutukoy. Ang alamat na "ika-2 pinakamalaki sa mundo" na binanggit sa itaas ay kumalat dahil mismo sa ganitong paghahalo.

Ang "grado" ng mga numero — anong standard?

Ang mineral asset accounts ng Philippine Statistics Authority (PSA) — ang opisyal na "reserves" ng gobyerno

Taun-taon naglalabas ang PSA ng asset accounts para sa ginto, tanso, nickel, at chromite batay sa balangkas ng UN na SEEA/UNFC-2009. May tatlong klase.

• Class A = commercially recoverable resources — ito lang ang binibigyan ng monetary value
• Class B = potensyal na commercially recoverable
• Class C = non-commercial at iba pang kilalang deposito

Pinagmulan: PSA Environmental Economic Accounts (inilabas noong 25 Hunyo 2026) / Technical Notes

注 (Itinama sa 2026-08-25 cross-check) Dati, ang artikulong ito ay naglagay ng 2024 figure na 357,110 kg at inilarawan ang 2025 bilang "▲5%," pero hindi ▲5% ang pagbabago mula 357,110 hanggang 371,260 — ito ay +4.0%, isang internal na hindi pagkakatugma. Kalaunan, itinaas ng PSA ang 2024 figure sa 390,530 kg, at 371,260 kg ay nagiging ▲4.9% lamang kung ang batayan ay ang na-revise na numero. Ang kaugnay na artikulo na "Gold Reserves and Deposits," Seksyon 3-2, ay gumagamit ng na-revise na figure na 390.53 libong kg at sinasabing "▲4.9%," na siyang tugma. Pinananatili dito ang parehong unang at na-revise na figure, pero ang year-on-year na paghahambing ay dapat laging gumamit ng na-revise na figure. Ang 2023 na dami ng nahukay ay isinaayos din mula sa "humigit-kumulang 21,860 kg" patungong 21,850 kg (tugma sa Seksyon 3-2 sa itaas) — ang 21,850 ang numerong tugma sa ▲8.0% na pagbaba patungong 20,110 kg.

Ang table na ito ang puso ng artikulong ito. Bumababa ang dami sa loob ng tatlong magkakasunod na taon, habang tumataas ang halaga ng 41–45%. Hindi ang ginto ang tumaas — ang presyo ng ginto ang tumaas. Tumaas din ng 17% ang valuation ng lahat ng metallic mineral reserves noong 2025, aabot sa halos ₱590 bilyon, sa parehong dahilan.

注 Sa tuwing may makikita kang headline tungkol sa "biglang pagtaas ng halaga ng gold reserves ng Pilipinas," unahin munang paghiwalayin kung tumaas ba ang dami o tumaas ang presyo. Noong 2025, ang huli ang buong dahilan.

2. Ang balangkas ng Mining Act (RA 7942)

2-1. Ang saligang batas na batayan

Ang panimulang punto ay ang Artikulo XII, Seksyon 2 ng 1987 Konstitusyon.

• Ang mga mineral resources ay pag-aari ng Estado. Ang paghahanap, pagpapaunlad, at paggamit ay isinasagawa sa ilalim ng ganap na kontrol at superbisyon ng Estado.
• Maaaring pumasok ang Estado sa co-production, joint venture, o production-sharing agreements sa mga mamamayang Pilipino, o mga korporasyong hindi bababa sa 60% pag-aari ng Pilipino.
• Bilang exception, para sa malakihang exploration, development, at utilization, maaaring pumasok ang Presidente sa mga kasunduang "financial or technical assistance" kasama ang mga korporasyong dayuhan ang pagmamay-ari.

Ang "exception" na ito ay binigyan ng konkretong anyo sa Philippine Mining Act of 1995 (RA 7942), na nilagdaan ni Pangulong Ramos noong Marso 1995.

2-2. MPSA laban sa FTAA — ang pinakamahalagang pagkakaiba

May Exploration Permit (Seksyon 26) din, na nagiging MPSA o FTAA depende sa resulta ng exploration.

注 Hindi tama ang "40% foreign ownership lang ang limitasyon sa mining ng Pilipinas." Sa ilalim ng FTAA, posible ang hanggang 100% foreign ownership — isang exception na nakasulat mismo sa Konstitusyon. Sa praktika, mas madalas ang MPSA dahil (1) mas mababa ang minimum capital requirement at (2) hindi kailangan ng presidential approval, kaya mas mabilis ang proseso. Sa madaling salita, ang tunay na hadlang sa foreign investment ay hindi masyadong "legal na pader" kundi "gastos sa proseso."

Ang konstitusyonalidad ng FTAA ay pinagtalunan sa La Bugal-B'laan Tribal Association v. Ramos (G.R. No. 127882). Unang binaligtad ng Korte Suprema bilang unconstitutional noong Enero 2004, pagkatapos ay binago ang desisyon sa reconsideration noong Disyembre ng parehong taon, kinilala itong konstitusyonal. Ang pagbabaligtad na ito ang legal na pundasyon para sa foreign participation sa mining ng Pilipinas.

Ang pinakakilalang halimbawa ng FTAA ay ang Didipio Mine ng OceanaGold. Isang minahan ng ginto-tanso na nasa pagitan ng Nueva Vizcaya at Quirino, ito ay isinara sa loob ng dalawang taon matapos maglagay ng barikada ang mga gobernador ng probinsya kasunod ng pag-expire ng FTAA noong 2019. Noong 14 Hulyo 2021, ito ay na-renew ng 25 taon, retroactive mula 19 Hunyo 2019 (ibig sabihin, hanggang 2044). Ang mga naiwastong kondisyon sa pag-renew: (1) dagdag na 1.5% ng gross revenue na ipupunta sa local development, (2) ginawang deductible item ang net smelter return (NSR), hinati sa 60% gobyerno / 40% kompanya, at (3) hindi bababa sa 10% ng shares ng OceanaGold Philippines ay ili-list sa PSE sa loob ng tatlong taon.

2-3. Iba pang legal na layer

3. Timeline ng pagbabawal at pag-alis nito — 2012 hanggang 2026

 Marso 1995     Naipasa ang Mining Act (RA 7942). Itinatag ang balangkas ng MPSA / FTAA

 Disyembre 2004  Kinilala ng Korte Suprema, sa reconsideration, na konstitusyonal ang FTAA (La Bugal-B'laan)

6 Hulyo 2012    Nilagdaan ni Pangulong Aquino ang Executive Order No. 79 (EO 79) (nailathala Hulyo 9)
                 ・Seksyon 4: "Walang bagong mineral agreement na papasukan hangga't
                   hindi umiiral ang bagong batas na magpapa-rationalize sa revenue sharing" = de facto na moratorium
                 ・Nagpapatuloy ang pag-isyu ng exploration permit (nagbibigay ng
                   unang karapatan mag-develop kapag umiral na ang bagong batas)
                 ・Nagdagdag ng 78 turismo site, prime agricultural land, at
                   marine protected area bilang "no-go zone"
                 ・Ikinukulong ang small-scale mining sa Minahang Bayan, ipinagbabawal ang paggamit ng mercury
                 ・Lumikha ng Mining Industry Coordinating Council (MICC)
                 注 Sa huli, umabot ng 9 na taon bago naipasa ang inaasahang "bagong batas sa revenue-sharing"

Abril 2017     Nilagdaan ni Environment Secretary Lopez ang DAO 2017-10 = ipinagbabawal ang open-pit mining sa buong bansa
                 Dahilan: "ang mga open-pit mine ay nananatiling permanenteng liability"
                 Epekto: itinigil ang Tampakan copper-gold mine, Kingking copper-gold mine, at iba pa

 Mayo 2017       Umalis si Secretary Lopez matapos hindi kumpirmahin ng Commission on Appointments

14 Abril 2021  Nilagdaan ni Pangulong Duterte ang EO 130
                 → Inamyendahan ang Seksyon 4 ng EO 79, inalis ang 9-taong moratorium
                 注Hindi hinipo ang pagbabawal sa open-pit mining

 8 Agosto 2021  Inilabas ang DAO 2021-25, ang implementing rules ng EO 130
                 注 Tinanggal ang probisyon sa draft Seksyon 11 na sana ay babawi sa DAO 2017-10

23 Disyembre 2021  Nilagdaan ni Environment Secretary Cimatu ang DAO 2021-40
                 → Pormal na binawi ang pagbabawal sa open-pit mining (DAO 2017-10)
                 Sakop: tanso, ginto, pilak, at polymetallic ores
                 Dahilan: "may umiiral nang best management practices at teknolohiya para iwasan at pamahalaan ang masamang epekto"

4 Setyembre 2025  Nilagdaan ni Pangulong Marcos ang RA 12253 (Enhanced Fiscal Regime for Large-Scale Metallic Mining Act)
                 → Sa wakas naipasa ang "bagong batas sa revenue-sharing" na hinintay ng EO 79 sa loob ng 9 na taon

 18 Disyembre 2025  Inilabas ng Department of Finance (DOF) ang implementing rules (IRR) ng RA 12253
 20 Disyembre 2025  Nailathala at umiral ang IRR
17 Pebrero 2026  Nagsimula ang aplikasyon sa mga large-scale mining operator (150 araw mula sa pagkabisa)

21 Agosto 2026  Nilagdaan ni Pangulong Marcos ang EO 122
                 → Nagtatatag ng national policy framework para sa critical minerals, binago ang MICC
                 Magkasamang pinamumunuan ng DENR at DOF; pinasimple ang permitting, itinataguyod ang domestic processing at value-addition

4. Ang fiscal reform sa mining (RA 12253) — ang malaking pagbabago noong 2025

4-1. Batayang impormasyon

4-2. Royalty — lubos na magkaiba kung nasa loob o labas ng mineral reservation

Ang 5-antas na margin-based na royalty sa labas ng reservation (margin = kita sa mining ÷ gross output)

Kapag zero o negatibo ang margin, saklaw ang minimum na royalty na 0.1% ng gross output (isang-ikapu ng 1%).

注 May mga artikulong nagsusulat sa "minimum na 0.1%" bilang "0.01%" (hal. sa mga paliwanag na tulad ng Grant Thornton). Ang teksto ng batas ay nagsasaad ng "one-tenth (1/10) of one percent" = 0.1%.

4-3. Ang Windfall Profits Tax — tuwirang naka-target sa biglang pagtaas ng presyo ng ginto

Sinisingil sa net income mula sa metallic mining, bilang dagdag sa royalty, kapag umabot ang margin sa 30% o higit pa. Limang antas.

Hindi ito puwedeng ideduct sa taxable income (malinaw na nakasaad sa batas). Hindi puwedeng gamitin ang Optional Standard Deduction (OSD) sa pagkalkula ng windfall profits, bagama't ang corporate income tax at royalty payments ay puwedeng ideduct sa pagkalkula ng net income.

Malinaw ang layunin ng disenyo: umiiral ito para makuha ng gobyerno ang isang "windfall" sa panahon ng biglang pagtaas ng presyo ng commodity. Dahil paulit-ulit na umabot sa record high ang ginto noong 2025–2026, ang mga minahan ng ginto ang unang mahuhuli sa net na ito.

4-4. Mga hakbang laban sa pag-iwas sa buwis — ring-fencing at thin capitalization rules

4-5. Ang buong larawan ng buwis

Paghahati ng kita: 40% ng kabuuang koleksyon ng royalty, excise tax, at katulad nito ay napupunta sa host LGU (agarang ipinapadala, walang national withholding o garnishment). Hindi bababa sa 10% ng royalty ang para sa exploration, laboratory, at capacity-building na aktibidad ng MGB at ng Metals Industry Research and Development Center (MIRDC).

Praktika sa pagbabayad: Ang royalty ay idineklara at binabayaran sa BIR kada quarter, sa loob ng 60 araw mula sa pagtatapos ng bawat calendar quarter. Kailangang maglagak ng bond na katumbas ng tinatayang quarterly royalty, at ang anumang kulang o sobra ay ire-reconcile taun-taon.

注 Relasyon sa umiiral na MPSA / FTAA: Sinasabing binibigyan ng RA 12253 ng legal stability ang mga umiiral na kasunduan, pero 注ang detalye kung paano magtutugma ang "Additional Government Share (AGS)" ng FTAA sa bagong royalty at windfall profits tax ay bahagyang nakabinbin pa sa karagdagang circular ng BIR (hanggang Agosto 2026). May inaasahan ding karagdagang gabay mula sa BIR tungkol sa mga filing form para sa bagong buwis at ang saklaw ng probisyon ng confidentiality waiver.

5. Ang sistema ng pagbili ng ginto ng BSP (Bangko Sentral ng Pilipinas)

5-1. Ang balangkas

Ang BSP ang tanging institusyon sa Pilipinas na awtorisadong bumili ng ginto mula sa mga minahan at i-export ito. Ang batayan nito ay kinabibilangan ng RA 7076 (People's Small-Scale Mining Act, 1991), bukod sa iba pa. Ang ginto na binibili nito ay pinipino sa sarili nitong smelting/refinery plant patungo sa anyong tinatanggap sa international bullion market.

Nagsimulang mag-operate ang refinery ng BSP noong 1977 at nakatanggap ng LBMA Good Delivery accreditation noong Setyembre 1979. Ito ang tanging central bank sa buong mundo na nagpapatakbo ng sarili nitong LBMA-accredited na refinery. Nagtatag ang BSP ng "Responsible Gold Sourcing Policy" at pinapanatili ang governance na naka-align sa gabay ng LBMA para sa responsableng ginto (isang global forum tungkol sa ASGM ang idinaos sa Batangas noong 3–5 Hunyo 2024, kung saan inilabas ang ASGM toolkit ng LBMA).

5-2. RA 11256 (2019) — pag-alis ng buwis para mabawi ang ginto mula sa mga smuggler

Nilalaman

1. Hindi kasama sa gross income (inaamyendahan ang Seksyon 32): hindi binubuwisan ang kita mula sa (1) pagbebenta ng ginto sa BSP ng mga rehistradong small-scale miner (ayon sa depinisyon sa ilalim ng RA 7076) at akreditadong trader, at (2) pagbebenta ng small-scale miner sa akreditadong trader (na sa huli ay ibinebenta sa BSP).
2. Exemption sa excise tax (inaamyendahan ang Seksyon 151): pinapalaya sa excise tax ang ginto na ibinenta (o sa huli'y ibebenta) sa BSP. Ang sinumang nagbayad na ng excise tax bago ang benta ay maaaring humingi ng refund o tax credit sa BIR.
3. Seksyon 4: presumption ng pinagmulan — ang ginto na ibinenta sa BSP ng akreditadong trader ay ipinapalagay na binili mula sa small-scale miner (paglilipat ng burden of proof).
4. Ibinibigay ang akreditasyon sa pamamagitan ng sertipikadong inilalabas ng BSP (balido sa loob ng 3 taon). Kabilang sa mga kinakailangan ang Tax Identification Number (TIN) at balidong small-scale mining contract.

Batayan ng batas (paliwanag sa bill)

注 Ito ang kaibuturan ng sistemang ito.

  2010    Pagbili ng BSP ng domestikong ginto = higit sa 900,000 troy ounce
          (sinasabi ng ibang sources na 28.56 tonelada)

Hulyo 2011   Sinimulang seryosong ipatupad ng BIR ang pagbubuwis sa benta ng ginto
          (2% excise tax + 5% withholding tax = 7% kabuuan),
          batay sa Revenue Regulations RR 7-2008

  2018    Dami ng binili ng BSP = 0.33 tonelada
2019    Dami ng binili ng BSP = 10,207 troy ounce
          = ▲99% kumpara sa 2010

  ─── Bakit? Dahil mas mataas ang binibili ng black market. ────

Marso 2019  Naipasa ang RA 11256 (inalis ang buwis)
2020    Dami ng binili ng BSP = 115,800 troy ounce (humigit-kumulang 3,601.78 kg)
          = humigit-kumulang 11 beses kumpara sa nakaraang taon (inilalarawan ng BSP bilang "humigit-kumulang 1,000% na pagtaas")

Pinagmulan: mga pahayag ng pinuno ng Mint and Refinery Operations Department (MROD) ng BSP, at ulat ng GMA News / Inquirer / PNA / Philstar; ang batayan ng batas na RA 11256.

Malinaw ang aral. Ang 7% na buwis ay nagtulak ng higit sa 90% ng ginto ng bansa patungo sa underground economy. Sa sandaling inalis ang buwis, bumalik ang dami ng labing-isang beses sa loob lamang ng isang taon. Isa ito sa pinakamalinaw na halimbawa ng cause-and-effect sa kasaysayan ng patakaran sa buwis ng Pilipinas.

注 Gayunpaman, hindi ito nangahulugang "nalutas na" ang problema. Ang 115,800 troy ounce noong 2020 ay bahagi lamang, humigit-kumulang 10%, ng higit sa 900,000 troy ounce noong 2010.

5-3. 注 Mga friction na hinaharap pa rin ng sistema

Kahit matapos ang RA 11256, iniulat na marami sa mga small-scale miner sa Baguio (Cordillera) ay patuloy pa ring pinipili ang black market. Ang dahilan ay hindi buwis, kundi gastos sa proseso.

Tumugon ang BSP sa pamamagitan ng (1) pinabuting rate para sa small-scale miner, (2) binawasang bayad, (3) mas mabilis na pagsusuri at bayad — mga bagay na tinalakay sa Monetary Board — (4) pagpapalawak ng sistema ng akreditadong trader, (5) plano na gamitin ang mga pawnshop bilang small-scale buying point, at (6) direktang pagkuha mula sa mga malakihang minahan (napirmahan ang purchase agreement sa OceanaGold Philippines noong Mayo 2022).

6. Small-scale gold mining (ASGM) — ang 500,000 taong nasa labas ng sistema

Ang orihinal na pangarap ng RA 7076 ay "isang Minahang Bayan sa bawat isa sa 1,637 na lungsod at munisipyo ng bansa." Pagkalipas ng 34 na taon, 53–63 lamang. (Itinama batay sa 2026-08-25 cross-check — dahil magkasabay ang 53 at 63 depende sa pagbibilang, isinulat ulit ito bilang saklaw.) Ito ang pinakamalaking structural na dahilan kung bakit "hindi lumalabas sa opisyal na estadistika ang karamihan sa ginto ng Pilipinas."

Mga limitasyon ng RA 7076, at ang pag-uusap sa reporma sa 2025–2026

Noong Nobyembre 2025, isinampa ng partido-listahang TUCP ang House Bill No. 5840, ang "Minahang Bayan Act." Ang mga pillar nito: pagpapasimple ng aplikasyon at pagpapahintulot, pagbibigay ng kapangyarihan sa mga lokal na mining regulatory board, at pagbabawal sa mapanganib na paraan tulad ng paggamit ng mercury. Hiwalay, isinampa rin ang House Bill No. 9311 (Rep. Eric Yap), na inaamyendahan ang Seksyon 4 at 8 ng RA 7076. Sa 7th National Congress ng National Coalition of Small-Scale Miners of the Philippines (NCSSMPI), na idinaos noong 26–28 Abril 2026 sa Sagada, Mountain Province, 59 na organisasyon at higit 200 kalahok ang nagpasyang palakasin ang kampanya para sa pagpasa ng HB 5840 (BusinessMirror 29 Abril 2026, ulat ng Pressenza / BAN Toxics).

Agosto 2026 — DAO 2026-08, ang "Interim Small-Scale Mining Contract"

Noong Agosto 2026, inilabas ng DENR ang Administrative Order DAO 2026-08, na nagtatag ng bagong sistemang Interim Small-Scale Mining Contract (ISSMC).

Bilang unang aplikasyon, naglabas ang DENR-MGB Cordillera ng ISSMC sa tatlong grupo sa loob ng 56-ha Loacan Minahang Bayan sa Itogon, Benguet (Antamok Loacan Northwall Miners Association, Shianwart Gold Trading, at Banggawan Gold Ore Miners Association).

Ang kapansin-pansin ay isinulat na ngayon sa kontrata mismo ang "dapat ibenta ang ginto sa BSP lamang." Dati, totoo ito sa batas pero mahina ang seguridad sa kontrata. Puwedeng basahin ito bilang hakbang ng sistema na isara ang mga ruta ng smuggling sa pamamagitan ng mga tuntunin ng kontrata.

7. Smuggling ng ginto — ang agwat sa pagitan ng estadistika at realidad

7-1. Ebidensya ng agwat

注 Sa paggamit ng estadistika ng ginto ng Pilipinas, laging magkakamali ka sa pagbasa kung hindi mo ipagpapalagay mula sa simula na "ang opisyal na estadistika ay bahagi lamang ng nakikita ng realidad."

Isang structural na butas: Ang customs ng Hong Kong ay nangangailangan ng rehistrasyon para sa ginto na pumapasok bilang komersyal na transaksyon, pero walang reporting requirement para sa ginto na dala-dala ng pasahero sa katawan. Maraming international airport ang Pilipinas na may direktang flight patungong Hong Kong, at higit sa 1,000 seaport pa ang nagsisilbing dagdag na ruta sa paligid ng sistema.

7-2. Ang sitwasyon noong 2025–2026

注 Mapanganib basahin ang "biglang pagtaas ng estadistika ng export ng ginto" bilang "bumaba ang smuggling at umunlad ang formalisasyon." Ang pagtaas ng halaga ay pangunahing dahil sa pagtaas ng presyo; sa bilang ng dami, aktwal na bumaba ang nahukay na produksyon mula 2023 hanggang 2025, tulad ng ipinapakita ng asset accounts ng PSA sa itaas. Laging paghiwalayin ang halaga at dami kapag binabasa ang mga numerong ito.

注 Bukod dito, 注walang natagpuang bagong quantitative estimate ng tunay na sukat ng smuggling ng ginto sa Pilipinas para sa 2025–2026 (hindi pa nakumpirma). Ang karaniwang sinisipi na "79%," "90%," at "95%" ay lahat estimate mula 2012–2017, hindi kasalukuyang numero. Hindi dapat isulat nang tiyakan ang kasalukuyang ratio.

8. Ginto sa foreign exchange reserves — 2025–2026

8-1. Ang mga numero

Iniuugnay ng BSP ang pagbaba ng GIR noong Hulyo 2026 pangunahin sa sariling foreign-exchange operations, pag-withdraw ng foreign currency para sa pagbabayad ng external debt ng gobyerno, at pagbaba ng valuation ng foreign-currency assets, sinasabing binawasan ng kita mula sa ginto at kita mula sa foreign investment ang epekto ng pagbaba.

注 Mga tala sa pagbasa ng datos - 注 Ang country ranking ng World Gold Council ay galing sa datos ng IMF IFS at may 2-buwang antala. Ang tinatawag na "2026 ranking" ay kadalasang aktwal na batay sa Disyembre 2025. - 注 Halos hindi gumagalaw ang tonelada, pero malakas ang galaw ng dollar valuation. Ang pagbaba mula $23.057 bilyon noong Pebrero 2026 patungong $19.480 bilyon noong Mayo ay repleksyon ng pagbaba ng presyo ng ginto, hindi benta. - 注 Ang "bahagi ng ginto sa GIR" ay hindi numerong regular na inilalabas ng BSP. Karamihan sa mga numerong iniuulat sa balita ay kinalkulang halaga.

8-2. Ang panloob na debate sa BSP — "hindi ba dapat magbenta na?"

Noong 28 Oktubre 2025, sa Bloomberg ASEAN Business Summit sa Kuala Lumpur, sinabi ng kasapi ng Monetary Board at dating BSP Governor na si Benjamin Diokno ang mga sumusunod (Bloomberg / Gulf News):

• "Sobra na ang hawak nating ginto (Our holdings of gold are already excessive)"
• "Hindi ba dapat magbenta na kayo? (Shouldn't you sell already?)"
• Ang ginto ay bumubuo ng humigit-kumulang 13% ng GIR — mas mataas kaysa sa ibang central bank sa rehiyon. Ang ideal ay 8–12%.
• Ang acquisition cost ng BSP ay humigit-kumulang $2,000 kada onsa. Ang all-time high noong panahong iyon ay humigit-kumulang $4,400, at humigit-kumulang $4,000 ang presyo noong nakaraang panahon.

Narito ang game-changer: ang BSP ay may unrealized gains na 2 hanggang 2.5 beses ng acquisition cost nito. Kung "magpapatuloy bang mag-ipon o kukunin na ang kita" ay hindi pa nareresolba sa loob ng BSP hanggang Agosto 2026. Ang posisyon ni Governor Eli Remolona ay "ang ginto mag-isa ay isang masamang investment na may negatibong average return, pero may halaga ito bilang hedge sa loob ng isang diversified portfolio."

注 May agwat sa pagitan ng "13%" ni Diokno (noong Setyembre 2025, kung saan mga $109.0 bilyon ang GIR) at ang kinalkulang "humigit-kumulang 18.4%" para sa Enero 2026. Magkaiba ang petsa at paraan ng pagkalkula, kaya hindi dapat direktang ikumpara ang mga ito.

注 Noong 2024, iniulat na nagbenta ang BSP ng malaking dami ng ginto bilang bahagi ng "active management strategy" (Gulf News, 19 Agosto 2025). Ang BSP ay parehong bumibili at nagbebenta. Hindi tumpak ang simpleng kwento na "iniimbak ng central bank ang domestikong nahukay na ginto."

9. Paano naapektuhan ng biglang pagtaas ng presyo ng ginto noong 2025–2026 ang sistema

9-1. Galaw ng presyo

Nakakita ng 53 bagong record high noong 2025, umabot sa unang pagkakataon sa higit sa 5,000 tonelada ang kabuuang demand ng ginto at nagtakda ng record na halaga na $555 bilyon (+45% year-on-year) (World Gold Council). Ang mga global central bank ay net buyer ng 1,045 tonelada noong 2024 at 863 tonelada noong 2025.

9-2. Paano naapektuhan ng biglang pagtaas ng presyo ang bawat channel (buod)

注 Tungkol sa item ④: hindi pa nailalantad hanggang Agosto 2026 (hindi pa nakumpirma) kung magkano ang aktwal na nakolekta sa windfall profits tax ng RA 12253. Ang proyeksyon ng DOF na ₱25.08 bilyon para sa 2026–2029 ay walang malinaw na pahayag kung ang kasalukuyang antas ng presyo ng ginto ba ang ipinapalagay na magpapatuloy. Iwasan ang tiyakang pahayag.

10. Mabilisang gabay para sa mga practitioner

11. Mga isyung dapat bantayan sa hinaharap (hanggang Agosto 2026)

1. Resulta ng unang taon ng RA 12253 — nagsimula ang aplikasyon noong 17 Pebrero 2026. Aabot ba ang unang quarterly royalty filing (due 60 araw matapos ang katapusan ng bawat quarter) at aktwal na koleksyon ng windfall profits tax sa proyeksyon ng DOF na ₱25.08 bilyon? May ilang circular ng BIR (filing form, saklaw ng confidentiality waiver) na hindi pa nailalabas.
2. Ang kapalaran ng House Bill No. 5840 (Minahang Bayan Act) — maisasama ba ang 500,000 small-scale miner sa pormal na sistema? Talagang magsisilbing tulay ba sa buong kontrata ang interim contract ng DAO 2026-08 (2 taon, walang renewal)?
3. Ang posisyon ng BSP sa ginto — "magpatuloy bang mag-ipon, o kukunin na ang kita?" Isasagawa ba ang benta ayon sa "8–12% ang ideal" ni Diokno? Puwedeng makaimpluwensya sa desisyong ito ang pagbaba ng GIR sa 18-buwang pinakamababa ($103.3 bilyon) noong Hulyo 2026.
4. Pagpapatupad ng EO 122 (21 Agosto 2026) — ang national framework para sa critical minerals at ang restructuring ng MICC (magkasamang pinamumunuan ng DENR at DOF). Hindi ang ginto ang sentro ng "critical minerals," pero ang layunin ng pinasimpleng permitting at domestic processing ay aabot din sa ginto. Pinuna ito ni Rep. France Castro ng ACT Teachers bilang "buong pagsuko ng mineral resources sa mga dayuhang interes."
5. Simula ng commercial production sa Silangan, at ang Tampakan — nakatarget ang Silangan na makumpleto sa Q4 2026. Ang Tampakan, 2028. Ang unang malaking minahan na papasok sa commercial production sa ilalim ng administrasyong Marcos ay inaasahang ang Silangan.
6. 注Ang kasalukuyang sukat ng smuggling — walang quantitative estimate para sa 2025–2026. Kung may lumitaw na bagong investigative reporting o pananaliksik, kakailanganing muling isulat nang malaki ang Seksyon 7 ng artikulong ito.

12. 注 Listahan ng mga hindi pa nakumpirmang bagay at mga puntong nangangailangan ng pag-iingat

Ang mga bagay na hindi nakumpirma o kung saan iniwasan ang tiyakang pahayag sa artikulong ito ay malinaw na nakalista sa ibaba.

Buong Japanese version: Bisitahin ang / para sa kumpletong Japanese-language na sanggunian (分野「鉱業とニッケル」「金の制度・税制・BSP」).