Kasaysayan ng Pelikulang Pilipino

Petsa: 2026-08-30 · Na-update 2026-08-30 · Seksyon: Kultura, Relihiyon at Wika · Japanese version

Ang bansang unang gumawa ng pelikula sa Timog-Silangang Asya, at ang bansang pinakamaraming pelikulang nawala. Iyan ang Pilipinas. May panahon na kabilang ito sa mga pinuno ng Asya sa taunang bilang ng produksyon, pero halos wala nang natirang gawa bago ang digmaan, at ngayon ay nasa dalawang magkasabay na turning point ang industriya — ang paglipat patungong streaming at ang matinding pagbagsak ng bilang ng mga ginagawang pelikula. Sa ibaba, isasaad ang buong kasaysayan at ang kasalukuyang kalagayan.

Panoramang Larawan

Ang Simula — Ang Unang Lokal na Feature Film sa Timog-Silangang Asya

Sinasabing naganap ang unang pagpapalabas ng pelikula sa Pilipinas noong 1 Enero 1897 sa Salón de Pertierra sa Calle Callejón, Maynila — ang unang film exhibition sa buong Timog-Silangang Asya. Kasunod noon, noong 1898, kinunan ng Espanyol na si Antonio Ramos ang tanawing lokal gamit ang Lumière Cinématographe.

Ang unang lokal na feature film ay ang Dalagang Bukid (inilabas noong 12 Setyembre 1919). Direktor at prodyuser dito si José Nepomuceno, na ginawang pelikula ang isang sikat na zarzuela (musical stage play) noon. Laban sa gastos na humigit-kumulang 25,000 piso, kumita ito ng humigit-kumulang 90,000 piso sa takilya — malaking tagumpay para sa panahong iyon. Dahil pelikulang walang tunog ito, iniulat na kumakanta nang live sa teatro ang bidang si Atang de la Rama sa bawat pagpapalabas.

注 Walang natitirang gawa ni Nepomuceno hanggang ngayon. Nagkaroon ng sunog ang estudyo ng Malayan Movies noong 1921 at 1923, at ang mga natitirang print ay nawala naman sa Battle of Manila noong 1945. Sa mahigit 350 pelikulang ginawa bago ang digmaan, 5 lamang mula sa panahon ng Amerikano ang kinukumpirmang natirang buo (ayon sa pananaliksik nina Bliss Cua Lim at iba pa).

Ang Ang Aswang noong 1932 ang unang sound feature film. Itinatag ang Sampaguita Pictures noong 1937, at ang LVN Pictures (ang pangalan ay acronym mula sa mga tagapagtatag na De Leon, Villongco, at Navoa) noong 1938; noong 1939, 11 kumpanya na ang magkakasamang gumagawa ng humigit-kumulang 50 pelikula bawat taon.

Unang Golden Age (1950s) — Ang Studio System at Debut sa Internasyonal

Kasabay ng postwar recovery, itinatag ng "Big Four" — LVN, Sampaguita, Premiere Productions (itinatag 1946), at Lebran — ang studio system na parang sa Hollywood, kompleto sa mga kontratadong bituin, in-house na teknisyan, at bertikal na integrasyon ng distribusyon at exhibition. Sa kasukdulan nito, may humigit-kumulang 10,000 empleyado ang mga ito at hawak umano ang mahigit 90% ng produksyon, distribusyon, at exhibition ng pelikulang Pilipino.

Ang Genghis Khan ni Manuel Conde ay ipinalabas sa Pilipinas noong 1950 at ipinasok sa 1952 Venice International Film Festival. Tumulong ang kritikong Amerikano na si James Agee sa pag-re-edit at sa English narration nito, na ayon sa mananaliksik na si Nicanor Tiongson ay tumulong sa pagsingit nito sa festival. Itinuturing ang pelikulang ito na unang pelikulang Asyano na ipinalabas kapwa sa Venice at Cannes, noong 1952; nawala ang print nito sa isang punto pero natagpuan naman sa kalaunan, at nagkaroon ng world premiere ang restored version nito sa Venice noong Setyembre 2012.

Ang production design ay pinamahalaan ng National Artist na si Carlos "Botong" Francisco. Kabilang din sa mga akdang nakakuha ng pagkilala sa internasyonal ang Anak Dalita ni Lamberto Avellana at ang mga gawa ni Gerardo de Leon. Itinatag ang FAMAS Awards (Filipino Academy of Movie Arts and Sciences) noong 1952.

Ikalawang Golden Age (1970s–80s) — Sensura at Pagtutol sa Ilalim ng Batas Militar

Ang deklarasyon ni Ferdinand Marcos ng batas militar noong 1972 ay, sa kabila ng lahat, ang nagluwal ng pinakamasiglang panahon sa kasaysayan ng pelikulang Pilipino. Habang ginagamit ng rehimen ang sensura para supilin ang mga temang pampulitika, hayagan namang pinabayaan nito ang mga pelikulang "bomba" na nakatuon sa sekswalidad at ang mga escapist na libangan. Nakahanap ng paraan ang mga gumagawa ng pelikula na ipuslit ang kritisismo sa rehimen sa anyong alegorya, na binalot sa hitsura ng family melodrama o popular genre film.

Lino Brocka (1939–1991)

Ang Maynila sa mga Kuko ng Liwanag (1975) ay sumusubaybay kay Julio, isang binatang taga-probinsya na naghahanap ng kanyang minamahal sa kabisera, gamit ang kanyang kuwento para ilarawan ang mga estruktura ng pang-aabuso sa lungsod. Dahil hindi tuwirang sinasabi ang argumentong pampulitika, nakalusot ito sa sensura habang nakakuha pa rin ng papuri mula sa internasyonal.

Ang Insiang (1976), ang kuwento ng isang ina at anak na babae sa mga slum, ay napalitan ang ending dahil sa pressure ng censor. Ipinalabas ito sa Cannes Film Festival noong 1980 at kalaunan ay na-restore ng World Cinema Project ni Martin Scorsese. Kabilang din sa mga gawa ni Brocka ang Jaguar, Bona, at Bayan Ko: Kapit sa Patalim. Naaresto si Brocka sa kasong sedisyon noong 1985 at, matapos bumagsak ang rehimeng Marcos, naging kasapi siya ng 1986 Constitutional Commission. Namatay siya sa aksidente sa trapiko noong 1991.

Ishmael Bernal (1938–1996)

Ang Manila by Night (1980) ay isang textbook na halimbawa sa kasaysayan ng sensura. Iginiit ni Imelda Marcos na "sinisira ang imahen ng kanyang lungsod" ang pelikula, kaya hiniling niya ang pagpalit ng pamagat at pagbawal sa pag-export; napalitan ang release title dito sa lokal ng City After Dark, at tinanggal lahat ang anumang pagbanggit ng "Manila" sa pelikula mismo. Isang ensemble drama tungkol sa isang prostitute, isang adik na kompositor, isang lesbianang may-ari ng club, at isang drayber ng taxi, minsang naging bawal ito, at nakuha lamang ni Bernal ang pahintulot na ipalabas ito sa pamamagitan ng pagdagdag ng coda na "nagbabago" ang mga karakter. Naharangan din ito sa pagpasok sa Berlin International Film Festival. Isang restorasyong tumagal ng 1,500 oras ang kamakailan lang nagkaroon ng world premiere bilang unang beses na naipalabas nang buo, ang 150-minutong bersyon, sa Far East Film Festival sa Udine.

Ang Himala (1982), bida si Nora Aunor, ay madalas tawaging pinakamahusay na pelikulang Pilipino kailanman. Nanalo si Bernal ng Best Director sa Gawad Urian nang apat na beses at nakisangkot sa kilusang anti-sensura na "Free the Artist" at sa Concerned Artists of the Philippines.

Manila Film Center at ang mga International Film Festival

注 Nangarap si Imelda Marcos ng isang international film festival na katapat ng Cannes, kaya pinabilis niya ang konstruksyon ng Manila Film Center sa loob ng compound ng CCP (Cultural Center of the Philippines). Sa madaling araw ng 17 Nobyembre 1981, gumuho ang scaffolding, na nakabaon ang maraming manggagawa sa mabilis-matuyong semento. May ipinatupad na media blackout at naantala ang rescue nang siyam na oras umano, at hanggang ngayon ay hindi pa tiyak ang bilang ng mga namatay — mula sa opisyal na 3 hanggang umabot sa 169 ayon sa iba't ibang ulat. Naganap pa rin ang unang Manila International Film Festival noong 18–29 Enero 1982, pero dalawang edisyon lang ito tumagal.

Sa parehong panahon, itinatag din ng rehimeng Marcos ang ECP (Experimental Cinema of the Philippines) para suportahan ang experimental film — isang kakaibang estruktura kung saan magkasabay na umiral ang regulasyon at ang pagpapaunlad.

Ang Kasalukuyan — Tagumpay sa mga International Film Festival

Brillante Mendoza

Nag-debut si Mendoza sa Directors' Fortnight ng Cannes gamit ang Foster Child noong 2007, nakapasok sa main competition gamit ang Serbis noong 2008, at nanalo siya bilang unang Pilipinong nagwagi ng Best Director sa Cannes gamit ang Kinatay noong 2009. Ang Taklub (2015, Un Certain Regard) ay nanalo ng Ecumenical Jury Prize, at noong 2016, nanalo si Jaclyn Jose bilang Best Actress sa Cannes gamit ang Ma' Rosa — ang unang panalo ng ganitong uri ng isang Pilipino, at ng isang taga-Timog-Silangang Asya. Noong 2014, siya ang unang Pilipinong nakatanggap ng Chevalier of the Order of Arts and Letters ng France. Kamakailan, ipinasok sa international sales market sa Cannes 2025 ang kanyang crime drama na Chameleon, na may bidang Hapon na si Eiji Okuda, at muli siyang nagtambal kay Coco Martin sa Netflix release na Pula.

Lav Diaz

Ang pangunahing pangalan sa "slow cinema," kilala sa mga pelikulang matagal ang runtime.

Ang Ang Babaeng Humayo ay hango sa maikling kuwento ni Tolstoy na "God Sees the Truth, But Waits." Isang black-and-white na pelikula, sinusundan nito si Horacia (ginampanan ni Charo Santos-Concio, dating presidente ng ABS-CBN, sa comeback role), isang dating guro na napagbintangang mali at nakulong ng 30 taon, habang nag-aalinlangan siya sa pagitan ng paghihiganti at pagpapatawad sa isang bayan sa probinsya sa gitna ng 1997 Asian financial crisis. Nanalo ito ng Golden Lion sa Venice noong 2016 — ang unang gayong panalo para sa isang pelikulang Pilipino. Kasama sa cast si John Lloyd Cruz.

Ang Magellan ng 2025, bida si Gael García Bernal, ay isang co-production ng Portugal, Spain, Pilipinas, France, at Taiwan, at nagkaroon ng world premiere sa Cannes noong 18 Mayo. Inilarawan nito si Magellan hindi bilang bayani kundi bilang "isang taong humaharap sa sarili niyang kawalan." Pinili ng Film Academy of the Philippines bilang entry ng bansa sa Academy Award para sa Best International Feature, pero hindi ito nakapasok sa shortlist noong Disyembre 2025. Ang North American distribution ay hawak ng Janus Films.

Noong 2026, ang bagong pelikula ni Diaz na Makikiraan Po (English title na Let Us Through, Dear Ancestors) ay napili para sa Out of Competition section ng 83rd Venice International Film Festival (inanunsyo ang lineup noong 23 Hulyo 2026). Nagaganap sa panahon ng kolonyal na paghahari ng Espanya noong ika-17 siglo, 2 oras at 31 minuto lang ito — maikli kumpara sa nakasanayan niya. Kinunan ito mula Disyembre 2025 hanggang Marso 2026, bida sina Christian Bables at Yul Servo. Hawak ng Heretic mula Greece ang international sales. Sumasali rin si Diaz sa isang hiwalay na proyekto sa Venice Gap-Financing Market na kasabay ng festival.

Mga Independent Film Festival

• Cinemalaya — Ang ika-21 edisyon, noong 2025, ay ginanap noong 3–12 Oktubre (lumipat mula sa dating Agosto na iskedyul). Ang Best Picture ay nanalo sa unang pagkakataon ng isang dokumentaryo, ang Bloom Where You Are Planted (direktor si Noni Abao, na sumusubaybay sa mga aktibistang para sa karapatan sa lupa sa Cagayan Valley). Sa awards ceremony, paulit-ulit na binanggit sa mga pananalitang pampulitika ang kontrast sa pagitan ng korapsyon sa pondong pampubliko at ng badyet sa paggawa ng pelikula.
• QCinema — Ginanap noong 14–23 Nobyembre 2025, may temang "Film City" bilang pagkilala sa pagsali ng Quezon City sa UNESCO Creative Cities Network sa larangan ng pelikula. Ang kaakibat na project market nito ay naglaan ng humigit-kumulang ₱18–20 milyon (mga US$310,000–340,000) para sa mga proyektong galing sa buong Timog-Silangang Asya.
• Ang Sunshine (direktor si Antoinette Jadaone, bida si Maris Racal) ay nanalo ng Crystal Bear (Best Film) sa Generation 14plus section ng 75th Berlin International Film Festival noong Pebrero 2025. Tinatalakay nito ang teenage pregnancy at abortion — mga temang karaniwang taboo sa Pilipinas na dominanteng Katoliko.

Komersyal na Pelikula — Star Cinema at Viva

Ang mga pangunahing player ay ang Star Cinema (ABS-CBN Studios), Viva Films, Regal Films, GMA Pictures, at, sa mas kamakailan, ang Cornerstone. Ang mga estudyong kaugnay ng broadcast network ang may hawak ng mga bituin at ng makinarya ng publisidad, at ang romantic comedy/romantic drama pa rin ang pinakamalaking pinagkukunan ng kita.

All-Time Worldwide Box Office Top 10 (kinumpirma ng ulat ng GMA News tungkol sa box-office run ng Hello, Love, Again ang ranggo 1 at 2 sa ibaba; 注 hindi pa nakumpirma sa primary source ang ranggo 3–5 sa panahon ng pag-check na ito)

Ang Hello, Love, Again (bida sina Kathryn Bernardo at Alden Richards) ang naging unang pelikulang Pilipino na lumampas sa ₱1 bilyon sa worldwide box office. Sa US, kumita ito ng $2.4 milyon sa unang linggo nito sa 248 sinehan, umabot sa ika-8 puwesto sa national box office chart. Tulad ng nauna nitong Hello, Love, Goodbye (2019), nakasentro rin ito sa mga Overseas Filipino Workers (OFW) — isang temang sumasalamin sa mahalagang bahagi ng audience ng bansang ito.

注 Kulang ang Pilipinas ng malakas na opisyal na entidad para sa pagtatala ng box office, kaya ang karamihan sa mga isinasabing numero ay "hindi opisyal" na estimate ng industriya. Malaki ang pagkakaiba ng mga numero para sa parehong pelikula depende sa media, kaya huwag basta paniwalaan ang iisang source.

MMFF (Metro Manila Film Festival)

Ang MMFF ay hindi lang basta film festival — ito ay isang sistemang nagsasara sa mga sinehan sa buong bansa para sa mga banyagang pelikula sa katapusan ng taon. Maliban sa mga 3D/IMAX na screening, sa loob ng halos dalawang linggo simula 25 Disyembre, mga napiling entry lang ang ipinapalabas sa mga sinehan.

• Nagmula ito sa "Metropolitan Film Festival" noong 21 Setyembre 1975, na ginanap para gunitain ang ikatlong anibersaryo ng deklarasyon ng batas militar at ng "Bagong Lipunan." Si censorship board chief Guillermo de Vega ang naging executive committee chairman, kasama ang aktor na si Joseph Estrada bilang co-chair. Naging kasalukuyang pangalan nito noong 1977.
• Lumipat ang petsa ng festival sa 25 Disyembre–3 Enero simula 1976, at lumawak sa saklaw na pambansa simula sa ika-28 edisyon noong 2002.
• Iginiit ng National Artist na si Bienvenido Lumbera na naging ideological instrument ng diktadura ang MMFF. Sa kabilang banda, ang panahon ng pagkatatag nito ay magkatugma sa Ikalawang Golden Age, at may pagtingin na medyo mataas ang kalidad ng mga pelikula mula sa panahong iyon.
• Nagpapatuloy ang kritisismo na "unahin ang kita kaysa sa kalidad ng akda" at "kulang ang transparency sa seleksyon at pamamahagi ng kita."

Kapansin-pansing mahina ang edisyon ng 2025 (ika-51, nagbukas noong 25 Disyembre 2025). Sa industry tally para sa unang anim na araw (25–30 Disyembre), umabot lang sa halos ₱350.8 milyon ang kombinadong kita ng 8 entry — hindi naabot ang milestone na ₱500 milyon. Ang unang puwesto ay ang Call Me Mother (Star Cinema/Viva/IdeaFirst, bida sina Vice Ganda at Nadine Lustre, mahigit 200 sinehan), kumita ng mga ₱186.39 milyon sa loob ng anim na araw; ikalawa ang Shake, Rattle & Roll: Evil Origins na mga ₱66.54 milyon; ikatlo ang Unmarry. Isang lineup na nakatuon sa drama, walang pambatang entry o action film, ang itinuring na isa sa mga dahilan ng mahinang turnout.

注(Naitala noong 2026-08-25 habang nagko-cross-check) Ang isang kaugnay na artikulo sa koleksyong ito, "Sports, Music, at Popular Culture," §11-2, ay may binanggit na ibang numero para sa parehong ika-51 MMFF, na sumasaklaw sa ibang panahon ng pag-uulat — unang araw: mga ₱49 milyon ang Call Me Mother, mga ₱98 milyon ang buong festival; ang extended-run na final total: mga ₱392 milyon ang Call Me Mother, ikalawang puwesto ang Shake, Rattle & Roll: Evil Origins sa mga ₱104–140 milyon, ikatlong puwesto ang UnMarry sa mga ₱48 milyon. Tatlong hiwalay na window ng pag-uulat ito — "unang araw," "unang anim na araw," at "extended-run na final" — at hindi ito, sa sarili, isang kontradiksyon, pero kapag sinipi nang walang binanggit na panahon, laging mukhang hindi magkatugma. 注 Gayunpaman, ang claim ng §11-2 na "lahat ng 8 entry ay lumampas sa ₱10 milyon sa unang araw" ay hindi arithmetically tugma sa kabuuang unang-araw na ₱98 milyon, kaya na-flag ang partikular na numerong iyon bilang internal inconsistency at hinintay muna ang beripikasyon. Hindi opisyal na inilalathala ng organizing committee ng MMFF ang box office habang tumatakbo ang festival, kaya lahat ng numerong binanggit dito ay hindi-opisyal na estimate ng industriya.

Ang Epekto ng Streaming — Netflix at VMX (dating Vivamax)

Ang pinakamalaking variable sa pelikulang Pilipino sa 2020s ay ang streaming. Sa survey ng FDCP (Film Development Council of the Philippines) at De La Salle University noong 2024, 67% ng mga respondent ang nagsabing pangunahin nilang pinapanood ang mga pelikula sa streaming, samantalang 21% lang ang regular na pumapasok sa sinehan.

VMX (dating Vivamax) — isang SVOD service na kaugnay ng Viva. Nagsimula ito bilang Vivamax noong Enero 2021 at binago ang pangalan sa VMX noong Oktubre 2024. Ang kapatid nitong serbisyo, ang Viva One, ang bumabahala sa nilalamang pang-pamilya, habang ang VMX naman ang para sa segment na pang-adulto. Nasa mahigit 11 milyon ang bilang ng subscriber sa buong mundo as of Hunyo 2024 (ayon sa CEO ng Viva na si Vincent del Rosario), habang may ibang ulat na nagsasabing 17 milyong user na as of Mayo 2025 (注 hindi pa naabot ang primary source sa pag-check na ito; ituring na hindi pa nakukumpirma). Naglabas ito ng 68 titulo noong 2025.

Nilabanan ng VMX ang umuurong na theatrical market sa pamamagitan ng pagtutok sa "erotic film" bilang niche nito. Noong 2025, inilabas nito ang unang theatrical title, ang Unang Tikim, at noong Oktubre ay ginanap ang unang edisyon ng "CineSilip," isang film festival na pang-adulto (festival director si Ronald Arguelles). Isinasalungat naman ng Viva na "mga sexy na titulo lang ay halos ikasampu ng library." Noong Disyembre 2024, direktang pinuna ni Senador Jinggoy Estrada ang platform, at hinahanap ng MTRCB ang self-regulatory compromise sa ilalim ng "Responsableng Panonood" campaign nito.

Netflix — Noong 2026, unang beses na naglabas ang Netflix ng limang orihinal na titulong Pilipino (tatlong serye, dalawang pelikula). Kabilang dito ang BuyBust: The Undesirables, isang dystopian action film na direktor si Erik Matti at bida si Anne Curtis, na nagpapalawak sa mundo ng BuyBust niya noong 2018, at ang Balaraw, isang horror na batay sa alamat, direktor si Rae Red. Sa 12 pelikulang Pilipino na unang na-stream sa Netflix PH mula Enero hanggang Hunyo 2026, 8 sa mga ito ang naging No. 1 sa domestic viewing chart ng platform.

Ang Ahensyang Namamahala sa Sensura: MTRCB

Ang MTRCB (Movie and Television Review and Classification Board) ay hawak pa rin, sa ilalim ng tawag na "classification," ang kapangyarihang magpasya kung maaari bang ipalabas ang isang pelikula. Ang kasalukuyang tsairman nito ay si Lala Sotto.

Ilang kamakailang halimbawa:

注 Umaabot rin sa mga independent film festival ang presyon ng sensura. Ang Food Delivery: Fresh from the West Philippine Sea, tungkol sa mga mangingisda sa West Philippine Sea, ay bigla na lang inalis sa lineup ng 2025 Puregold CinePanalo Film Festival. Nakansela ang screening ng Lost Sabungeros sa Cinemalaya 2024, at tinanggal ang A Tale of Filipino Violence mula sa puwesto nito bilang opening film ng Cinemalaya 2023. Naglabas ng pahayag ng solidaridad ang Directors' Guild of the Philippines, at patuloy ang panawagang i-restructure ang MTRCB.

Ang Krisis sa Film Archive

Isang bagay na hindi maiiwasan kapag pinag-uusapan ang kasaysayan ng pelikulang Pilipino ay ang katotohanang hindi nakaligtas ang mga akda.

• Sa mahigit 350 pelikulang ginawa bago ang digmaan, mga 5 lang mula sa panahon ng Amerikano ang alam na nakaligtas.
• Walang pambansang film archive hanggang 1981–82, at maging ang unang archive na iyon ay isinara nang bumagsak ang rehimeng Marcos noong 1986.
• Noong 1980s, ni-dub ni Mike de Leon sa Betamax ang mga naaagnas na klasikong akda mula sa panahon ng studio. Kabalintunaan, sa ilang gawa ng LVN, ang home-video tape na ito na ngayon ang tanging natitirang kopya.
• Ang Ibong Adarna (1941), pinaniniwalaang huling natitirang nitrate (nasusunog) na print, ay na-restore at inilipat sa safety film noong 2005 — pero nawala rin agad ang duplicate negative ng restorasyong ito.

Ang mga nangunguna ngayon

• Ang Philippine Film Archive (PFA) — nasa ilalim ng FDCP. Itinatag noong Enero 2011 bilang National Film Archive of the Philippines, pinalitan ng pangalan sa kasalukuyan noong 2018. Sumali sa SEAPAVAA noong Hunyo 2011 at naging associate member ng FIAF (International Federation of Film Archives) noong Nobyembre 2020. Lumampas sa 31,000 item ang koleksyon nito (mula sa 26,171 as of Hulyo 2020). May 47 gawa ng mga National Artist ang hawak nito, pero as of huling report, 7 lang dito ang na-restore na. Tinatayang 65% ng lahat ng print ng pelikulang Pilipino ay nawala na.
• Sa katapusan ng Pebrero 2026, lumipat ang FDCP mula sa Kalaw Street sa Maynila patungong "Philippine Film Heritage Building" sa Intramuros. Sa halos 800 metro kwadrado, kinukupkop nito ang punong-tanggapan ng FDCP, ang Cinematheque Centre Manila, at ang storage vault, museo, at restoration facility ng PFA. Ayon sa tsairman ng FDCP na si Jose Javier Reyes, ang ₱150 milyong nakuha sa tulong ng opisina ni Senador Robin Padilla ang nagpatulak sa proyekto papunta sa pagkumpleto. 注 May mga ulat din ng hindi natapos na trabaho at hindi pa nalilinaw na accountability sa mga kaugnay na kontratang konstruksyon na nasa halos ₱108 milyon.
• Natapos ang "Sagip Pelikula" (ABS-CBN Film Restoration Project) noong 31 Marso 2025. Nagtutulungan sa Central Digital Lab simula 2011, ito ang pinakamalaking pribadong restoration effort sa bansa, na digital na na-restore ang mahigit 240 pelikula (ang pinakamatanda ay mula 1939). Ang una nitong na-restore ay ang Himala ni Bernal, at ang huli ay ang Tatlong Ina, Isang Anak ni Mario O'Hara — parehong bida si Nora Aunor, isang makabuluhang pagsasara sa proyekto. Ang pagtigil ng programang ito ay nagmula sa hindi pagrenew ng broadcast franchise ng ABS-CBN noong 2020 at sa mga resultang pagbabawas. Karamihan sa responsibilidad ay inaasahang lilipat sa FDCP.

Pagpapalabas at Distribusyon sa Japan

Napakalimitado ng commercial theatrical release ng mga pelikulang Pilipino sa Japan; sa praktika, mga film festival at special screening program ang pangunahing daan para makita ito ng audience.

• Philippine Film Festival 2026 in Tokyo — ginanap noong 28 Pebrero–6 Marso 2026 sa K's Cinema sa Shinjuku. Inorganisa ng Philippine Film Festival Executive Committee, kasama ang Embahada ng Pilipinas sa Japan bilang major partner. Bilang bahagi ng pagdiriwang ng ika-70 anibersaryo ng normalisasyon ng relasyon ng Japan at Pilipinas, nagpalabas ito ng 6 na feature at 3 short film, 9 na titulo lahat-lahat, may Japanese at English subtitle. ¥1,800 ang tiket para sa general, ¥1,500 para sa mag-aaral sa kolehiyo/high school, ¥1,200 para sa senior. Kabilang sa lineup ang Call Me Mother (direktor si Jun Robles Lana, ang pinakamalaking hit ng MMFF 2025), This Place (Jaime Pacena II), at Missing (Carl Joseph Papa), kasama ang special-invitation screening ng PLAN 75 ni Chie Hayakawa.
• Ang Athénée Français Cultural Center (Ochanomizu, Tokyo) ay matagal nang venue para sa mga screening ng mga gawa ni Brocka. Ipinalabas nito ang Maynila sa mga Kuko ng Liwanag bilang bahagi ng 2018 Southeast Asian cinema program, at ang Insiang at iba pa bilang bahagi ng "Philippine Cinema Classics," isang programa noong 2020 na gumugunita sa centenary ng pelikulang Pilipino.
• Osaka Asian Film Festival — Ang ika-21 edisyon, ginanap noong 29 Agosto–7 Setyembre 2025 kasabay ng Osaka-Kansai Expo (opisyal na tinawag na "Osaka Asian Film Festival EXPO 2025 – OAFF 2026" sa English), nagtampok ng 68 pelikula mula sa 20 bansa at teritoryo, kasama ang mga akdang Pilipino. 注 Dahil sa one-off na iskedyul na ito, walang edisyon sa Marso 2026; ang susunod, ang ika-22 edisyon, ay nakaplano sa 5–14 Marso 2027.
• Umuusbong din ang mga Japan-Pilipinas co-production: ang Crosspoint (ginawa 2024, isang Japan-Pilipinas co-production, bida sina Carlo Aquino at Gakuto Taira, direktor si Dondon Ordiales) ay ipinalabas sa Japan noong 2025.

Kalagayan ng Industriya, 2025–2026

Nasa malinaw na yugto ng pag-urong ang pelikulang Pilipino sa kasalukuyan.

• Bumagsak nang mahigit kalahati ang mga isinumiteng pelikula sa MTRCB — mula 236 pelikula noong 2024 patungong 105 noong 2025 (FDCP). Ang isang pag-aaral ng FDCP kasama ang De La Salle University noong 2025 ay kinilala rin ang "malinaw na pagbaba sa performance ng domestic film industry."
• Kabilang sa mga kadahilanan ang tumataas na gastos sa produksyon kasunod ng "Eddie Garcia Law" (na nagre-regulate ng oras ng trabaho), matagal nang pagbaba ng pagpunta sa sinehan, pagbawas ng screen at pagtaas ng presyo ng tiket sa mga mall multiplex (may mga kaso na umaabot sa mga ₱420 kada tiket), at ang pagkawala, kasunod ng pagkakabura ng terrestrial broadcast license ng ABS-CBN noong 2020, ng pinakamalaking makinarya ng promosyon sa bansa.
• Nakasentro ang reklamo ng audience sa "paulit-ulit na tema," "hindi mapapanood sa probinsya," at "mahal ang tiket." Sinabi mismo ni FDCP chairman Jose Javier Reyes na "ang mga Pilipino ay iniisip na basura ang mga pelikulang Pilipino," at kinilala niyang "totoo" ang punang ito.
• Kahit noong 2026, ang mga pelikulang pinuri ng kritiko gaya ng Sisa at Midnight Girls ay hindi umano nag-perform nang maayos sa takilya, at paulit-ulit na binabanggit ang parirala na "krisis ng pelikulang Pilipino." Ang badyet ng FDCP para 2026 ay tinatayang halos ₱367.35 milyon, sa ilalim ng presyon na bawasan, na may restoration work at pagbuo ng audience na Gen Z bilang mga priyoridad.
• Sa kabilang banda, lumalakas naman ang international pipeline — ang Sunshine sa Berlin, ang Magellan sa Cannes, ang bagong pelikula ni Diaz sa Venice, at ang project market ng Quezon City bilang bagong UNESCO Creative City para sa pelikula. Umuurong ang mga sinehan habang lumalago ang streaming at ang mga festival — ito ang hugis ng pelikulang Pilipino noong 2026.

Limang Puntong Nakakatulong Umunawa Agad

1. May dalawang "Golden Age" ang Pilipinas (1950s / 1970s-80s). Kapag "Golden Age" lang ang sinabi nang walang detalye, minsan hindi nauunawaan ang usapan.
2. Hindi pinatay ng batas militar ang pelikula — sa halip, pinaunlad pa nito ang teknik ng alegorya. Pero, tulad ng pagpapalit ng pamagat ng Manila by Night, malaki rin ang aktwal na pinsalang dala ng sensura.
3. Ang MMFF ay parehong film festival at sistema ng pagsasara sa mga sinehan sa mga banyagang pelikula, at nagmula ito bilang proyektong pang-anibersaryo ng rehimeng Marcos.
4. Wala nang natitirang film. Kapag pinag-uusapan ang mga klasiko, kadalasan ang unang tanong ay "kaya bang panoorin ito."
5. Karamihan sa mga numero ng box office ay hindi opisyal na estimate. Kapag sumisipi ng numero, laging idugtong ang source at ang panahon na tinutukoy nito.

Buong Japanese version: Bisitahin ang / para sa kumpletong Japanese-language na sanggunian (分野「文化」「フィリピン映画史」).